Een kozijn bestellen begint met een getal. Breedte maal hoogte, in millimeters, en dat getal moet kloppen. Zit er twee centimeter speling in, dan waait het straks langs de aansluiting naar binnen. Is het kozijn twee millimeter te groot, dan past het simpelweg niet en gaat de hele order terug naar de fabriek.
Daarom laat vrijwel iedereen die nieuwe kozijnen koopt de maten opnemen door een vakman. In dit artikel leest u wat daar precies gebeurt, welke maten er in het spel zijn, waarom uw eigen rolmaat niet genoeg is en hoe u zich voorbereidt zodat de opname vlot verloopt.
Waarom uw eigen maat meestal niet volstaat
Zelf meten kan prima, als u wilt weten waar u ongeveer aan toe bent. Voor de bestelling zelf is het te riskant, en daar zijn drie redenen voor.
De eerste is dat u waarschijnlijk het verkeerde meet. De meeste mensen leggen de rolmaat tegen het bestaande kozijn. Maar wat de fabriek nodig heeft, is de opening in de muur waar dat kozijn in zit. Die twee verschillen altijd, en hoeveel ze verschillen ziet u pas als het oude kozijn eruit is.
De tweede is dat muren niet recht zijn. Een gevel uit 1968 is bijna nooit haaks, en een opening is boven vaak een halve centimeter breder of smaller dan onderaan. Wie op één punt meet, meet de verkeerde kant op.
De derde is aansprakelijkheid. Levert de fabriek op basis van uw maat en past het niet, dan is dat uw probleem, niet dat van de leverancier. Wordt de maat door een vakman opgenomen, dan ligt dat risico bij de partij die de maat heeft genomen. Dat is geen detail: een op maat gemaakt kozijn is maatwerk en kan niet worden teruggenomen.
De maten waar het om draait
In offertes en gesprekken vliegen de termen over tafel. Dit zijn de vier die u tegenkomt.
| Maat | Wat het is | Waar u het tegenkomt |
|---|---|---|
| Dagmaat | De vrije doorlaat: de kleinste maat van de muuropening, van muur tot muur en van onderdorpel tot bovenkant | De basis voor het bestellen van een nieuw kozijn |
| Stelmaat | De dagmaat verminderd met de stelruimte: de werkelijke buitenmaat van het kozijn | Op de productietekening en de orderbevestiging |
| Stelruimte | De speling rondom, nodig om te stellen, te vullen en te isoleren | Meestal circa 10 mm per zijde bij ramen, 10 tot 15 mm bij deurkozijnen |
| Glasmaat | De maat van de ruit binnen het profiel, inclusief de inbouwdiepte in de sponning | Alleen relevant als u enkel het glas vervangt |
De richtwaarden voor stelruimte komen van maatkozijndirect.nl. Ze zijn geen wet: bij een brede schuifpui of een gevel die duidelijk uit het lood staat, kiest de opnemer bewust ruimer. Precies passend bestaat niet, want zonder speling krijgt u het kozijn er niet in en kunt u het niet waterpas stellen met vulplaatjes.
Zo verloopt de opname in de praktijk
Een opname duurt per woning meestal een half uur tot anderhalf uur, afhankelijk van het aantal kozijnen. Dit is wat er gebeurt.
Meten op drie punten. Elke opening wordt horizontaal op drie hoogtes gemeten en verticaal op drie breedtes. De kleinste maat is leidend, want daar moet het kozijn doorheen. Een verschil van vijf tot tien millimeter tussen boven en onder is in oudere woningen heel gewoon.
Haaksheid en scheluw controleren. Door de diagonalen te meten, zie je of de opening haaks is. Staan de twee diagonalen niet gelijk, dan is het kozijn straks recht maar de opening niet, en moet de afwerking dat verschil opvangen. Bij een groot verschil wordt dat vooraf besproken, want het beïnvloedt hoe de dagkant eruit gaat zien.
Lood en waterpas bepalen. De opnemer kijkt of de gevel voorover of achterover staat. Dat bepaalt hoe diep het kozijn in de sponning komt en waar de waterslag terecht komt.
De aansluiting beoordelen. Dit is het stuk dat zelfmeters overslaan. Hoe zit de spouw? Is er een lateisteen? Waar zit de folie? Hoe wordt de onderdorpel afgewaterd? Ligt er binnen een vensterbank die eraf moet? Een kozijn dat perfect past maar slecht is aangesloten, isoleert alsnog matig. In kozijnen afkitten staat waarom die naad zoveel uitmaakt.
Ventilatie meenemen. Oude kozijnen ventileren via kieren. Nieuwe doen dat niet, en dan slaat vocht neer op de koudste plek in huis. Bij de opname wordt daarom gekeken of er roosters nodig zijn en waar die kunnen. Ons artikel over ventilatieroosters in kozijnen legt de rekensom uit, en in condensvorming op kozijnen staat wat er misgaat als u die stap overslaat.
Details vastleggen. Draairichting per raam, kleur binnen en buiten, type beslag, glassoort per opening, en of de dorpel hergebruikt kan worden. Die lijst is uiteindelijk de bestelling.
Wat u zelf kunt voorbereiden
U hoeft niets te meten, maar een half uur voorbereiding scheelt later gedoe.
- Maak de kozijnen bereikbaar. Een kast voor het raam of een vastgeschroefde rolluikkast houdt de opname op.
- Zoek de bouwtekening of de laatste verbouwingspapieren op als u die hebt. Vooral bij een aanbouw is dat waardevol.
- Bedenk vooraf per raam wat u wilt: vast of te openen, draaikiep links of rechts, met of zonder bovenlicht. In draaikiepramen staan de varianten op een rij.
- Weet welke ruimtes problemen geven. Een slaapkamer die beslaat of een kamer aan de straatkant met geluidsoverlast stuurt de glaskeuze.
- Kijk of u binnen of buiten iets wilt aanpassen aan de afwerking. De dagkant, de vensterbank en de buitenafwerking hangen samen met de plaatsingsdiepte; zie kunststof kozijnen afwerken aan de binnenkant.
Standaardmaat of maatwerk
Zijn er dan geen standaardmaten? Die bestaan, maar minder dan mensen denken. Nederlandse woningbouw kent veelgebruikte openingen, en fabrikanten hebben daar hun productie op ingericht, maar dat betekent niet dat uw opening exact zo'n maat heeft. Zelfs binnen één rij uit dezelfde bouwstroom lopen de openingen uiteen doordat het metselwerk per woning iets afwijkt. Welke maten wel gangbaar zijn, staat in ons artikel over standaardmaten van kozijnen.
Praktisch gevolg: elk kozijn wordt op maat geproduceerd. Dat is ook de reden dat het na de opname nog weken duurt voordat er iemand komt plaatsen. Hoe die weken zich verdelen, leest u in hoe lang duurt kozijnen vervangen.
Wat digitaal inmeten wel en niet oplost
Er wordt steeds vaker met een lasermeter en soms met 3D-scanapparatuur gewerkt. Dat is prettig: minder overtypfouten, snellere verwerking en een tekening die meteen door kan naar de fabriek. Wat het níét oplost, is de beoordeling. Een laser meet een afstand; hij ziet niet dat het metselwerk boven de opening loszit of dat de spouw vol schuim zit van een vorige verbouwing. De waarde van een opname zit voor de helft in het meten en voor de helft in het kijken.
Van richtprijs naar definitieve prijs
Bij ons loopt het in deze volgorde. U stelt uw kozijn samen in de configurator en ziet direct een richtprijs op basis van uw eigen globale maten, het materiaal, het type en de beglazing. Klopt die orde van grootte, dan vraagt u een gratis en vrijblijvende offerte aan. Wij zijn onafhankelijk bemiddelaar en leggen die aanvraag neer bij een vooraf gecontroleerde vakpartner.
Daarna neemt een vakman de exacte maten op. Pas op dat moment ligt de prijs vast, want dan zijn de openingen, de aansluitingen en de eventuele extra's bekend. Een richtprijs die daarna nog iets beweegt is normaal; een richtprijs die verdubbelt betekent dat er in de eerste opgave iets is gemist. Vraag daarom altijd om een gespecificeerde offerte waarin per kozijn staat wat u krijgt. Wat er verder in zo'n offerte hoort te staan, leest u in kozijnen vervangen: stappenplan en in ons stuk over garantie op kozijnen.
Dat werkt overal in ons werkgebied hetzelfde, of u nu in Den Hoorn bij Delft woont, aan de kust in Hoek van Holland, of in Delft zelf. Wilt u het complete traject van begin tot eind zien, kijk dan bij kozijnen vervangen.
Veelgestelde vragen
Hoe meet ik zelf globaal mijn kozijnen op?
Meet de opening in de muur, niet het bestaande kozijn. Doe dat horizontaal op drie hoogtes en verticaal op drie breedtes, en noteer telkens de kleinste maat. Voor een richtprijs in de configurator is dat ruim voldoende. Voor de bestelling niet, want daarvoor moet ook de aansluiting beoordeeld worden.
Wat is het verschil tussen dagmaat en stelmaat?
De dagmaat is de vrije doorlaat van de muuropening. De stelmaat is de buitenmaat van het kozijn zelf en die is kleiner, omdat er rondom stelruimte nodig is om het kozijn te kunnen stellen, vullen en isoleren. Bij ramen wordt vaak met circa 10 mm per zijde gerekend, bij deurkozijnen met 10 tot 15 mm.
Kost het inmeten geld?
Dat verschilt per aanbieder en per situatie. De offerte die wij voor u aanvragen is gratis en vrijblijvend. Over de opname van de exacte maten maakt u vooraf afspraken met de partij die het werk uitvoert; vraag dat expliciet na voordat u een afspraak plant, dan komt u achteraf niet voor verrassingen te staan.
Kan ik alleen het glas laten inmeten in plaats van het hele kozijn?
Ja, als het profiel gezond is en het beslag goed sluit. Dan wordt de glasmaat opgenomen inclusief de inbouwdiepte in de sponning. Houd er rekening mee dat het hogere ISDE-bedrag van 111 euro per vierkante meter alleen geldt voor triple glas in een compleet nieuw kozijn; voor glas in een bestaand kozijn is het 25 euro per vierkante meter.
Hoe lang duurt de opname zelf?
Meestal een half uur tot anderhalf uur voor een hele woning, afhankelijk van het aantal kozijnen en hoe goed ze bereikbaar zijn. Bij een enkel raam is het sneller klaar. De doorlooptijd daarna zit vooral in de productie.
Wat gebeurt er als de maat toch niet klopt?
Is de maat door een vakman opgenomen, dan ligt dat risico bij de uitvoerende partij en wordt het hersteld. Heeft u zelf gemeten en aangeleverd, dan is een op maat geproduceerd kozijn helaas niet retour te sturen. Dat is precies de reden waarom vrijwel niemand zijn eigen maat als bestelmaat gebruikt.
