Wie voor het eerst kozijnen laat vervangen, stuit al snel op de vraag: bestaat er zoiets als een 'gewone' maat, of is elk kozijn maatwerk? Het antwoord is genuanceerd. Nieuwbouwwoningen worden vrijwel altijd op een beperkt aantal vaste maten gebouwd, terwijl bestaande woningen, zeker oudere, vaak afwijkende gevelopeningen hebben. In dit artikel zetten we de gangbare standaardmaten op een rij, leggen we uit waar ze vandaan komen, en wat het voor uw portemonnee betekent als uw kozijn daarvan afwijkt.
Waarom bestaan standaardmaten eigenlijk?
Standaardmaten zijn geen toeval. Nederlandse nieuwbouwwoningen worden ontworpen volgens een modulair maatsysteem, zodat kozijnen, deuren en andere bouwonderdelen op elkaar aansluiten zonder dat elk onderdeel apart op maat gemaakt hoeft te worden. Dat scheelt productietijd, kosten en fouten op de bouwplaats. Voor de eigenaar van een bestaande woning is het vooral handig om te weten: valt mijn kozijn binnen die gangbare maten, dan is vervanging relatief eenvoudig en vaak goedkoper; wijkt de maat af, dan is maatwerk nodig, wat meer tijd en geld kost.
Standaardmaten voor deurkozijnen
Bij deurkozijnen is de spreiding in de praktijk het kleinst, omdat het Bouwbesluit hier concrete eisen aan stelt. De gangbare breedtes zijn 63, 68, 73, 78, 83, 88 en 93 centimeter, met hoogtes van 201,5, 211,5 en 231,5 centimeter (bron: kozijnen2000.nl). In nieuwbouwwoningen is 93 x 211,5 centimeter tegenwoordig de meest gekozen maat, vooral omdat een bredere deuropening ook toegankelijk is voor een rolstoel of rollator.
Dat hangt samen met het Bouwbesluit, dat voor een toegankelijke doorgang een minimale vrije (daglicht)maat van 850 millimeter breed en 2.300 millimeter hoog voorschrijft. Een deurblad van circa 880 millimeter voldoet daar doorgaans aan. Bij woningen die niet aan die toegankelijkheidseis hoeven te voldoen, komen ook de smallere maten van 63 tot 83 centimeter nog veel voor, met name bij binnendeuren en oudere buitendeuren.
Standaardmaten voor raamkozijnen
Bij ramen is de spreiding groter, omdat het type raam meebepaalt welke maat gangbaar is. Veelvoorkomende afmetingen liggen tussen 80x80 centimeter en 180x150 centimeter, met een paar veelgebruikte tussenmaten (bron: jordens.nl):
- Draaikiepramen: vaak 120x120, 140x140 of 160x140 centimeter
- Vaste beglazing: vaak 100x100, 120x100 of 150x120 centimeter
- Grote raampartijen en lichtstraten: kunnen oplopen tot 300x240 centimeter
Bij draaikiepramen is de maat mede bepaald door wat een raam nog goed hanteerbaar en veilig laat openen en sluiten; extreem brede of hoge draaikiepramen worden daarom vaak opgedeeld in meerdere delen met een vast paneel ertussen.
Maattabel: veelvoorkomende kozijnmaten op een rij
| Onderdeel | Gangbare maat (b x h) | Toelichting |
|---|---|---|
| Deurkozijn, smal | 63 tot 83 cm breed, 201,5 tot 211,5 cm hoog | Vaak binnendeuren en oudere woningen |
| Deurkozijn, nieuwbouw | 93 x 211,5 cm | Voldoet ruim aan de Bouwbesluit-toegankelijkheidseis |
| Draaikiepraam, klein/middel | 120x120 tot 140x140 cm | Meest voorkomende woonkamer- en slaapkamerraam |
| Draaikiepraam, groot | 160x140 cm en groter | Vaak met een vast paneel gecombineerd |
| Vaste beglazing | 100x100 tot 150x120 cm | Bovenlichten en niet-openslaande vakken |
| Grote raampartij | tot 300x240 cm | Lichtstraten, vaak in combinatie met een schuifpui |
Bron: kozijnen2000.nl, jordens.nl. Dit zijn gangbare maten die bij de meeste leveranciers zonder meerprijs of met een beperkte meerprijs leverbaar zijn; de exacte reeks verschilt per fabrikant en profielsysteem.
Wanneer is maatwerk nodig?
Maatwerk is aan de orde zodra uw bestaande gevelopening niet binnen de gangbare reeksen hierboven valt, wat bij oudere woningen regelmatig voorkomt. Ongeveer 40 procent van alle kozijnvervangingen in bestaande woningen vraagt om een vorm van maatwerk, simpelweg omdat de opening in de loop der decennia niet altijd overeenkomt met de huidige modulaire maatvoering (bron: jordens.nl). Ook een niet-rechthoekige vorm, zoals een rondboograam of een schuin dakkapelkozijn, valt per definitie onder maatwerk.
Het is ook mogelijk om bij een verbouwing bewust van de standaardmaat af te wijken, bijvoorbeeld om een raam te vergroten voor meer lichtinval, of om een schuifpui op een niet-standaard breedte te laten aansluiten op uw terras.
Wat kost maatwerk extra?
Maatwerk kozijnen kennen een meerprijs van ongeveer 15 tot 40 procent boven de prijs van een standaardmaat, afhankelijk van hoe sterk de gewenste afmeting afwijkt van de gangbare reeksen (bron: jordens.nl). Een kleine afwijking van een paar centimeter kost doorgaans weinig extra; een sterk afwijkende maat, een ongebruikelijke vorm of een uitzonderlijk grote raampartij zit aan de bovenkant van die bandbreedte.
Ook de levertijd loopt op: standaardmaten zijn bij veel leveranciers al binnen enkele werkdagen tot een paar weken beschikbaar, terwijl maatwerk kozijnen doorgaans 2 tot 8 weken in beslag nemen, afhankelijk van de leverancier, het profielsysteem en de gekozen kleur (bron: kozijnshop.nl, jordens.nl). Houd hier rekening mee als u een verbouwing plant: hoe eerder u laat opmeten en bestellen, hoe minder kans op vertraging.
Hoe weet u of uw kozijn standaard of maatwerk is?
De enige betrouwbare manier is een exacte opmeting door een vakman. Zelf globaal meten met een rolmaat geeft een indicatie, maar de uiteindelijke besteleenheid wordt altijd bepaald na een officiële opname, met marges voor stelkozijn en afwerking. Dat opmeten gebeurt na het eerste contact en vóór de definitieve bestelling; over de exacte prijs schrijven we neutraal, aangezien die pas na het inmeten door de vakman wordt vastgesteld.
ISDE-subsidie geldt ongeacht de maat
Of uw kozijn nu een standaardmaat of maatwerk is, de ISDE-subsidie op isolerend glas geldt in beide gevallen op dezelfde manier: 25 euro per vierkante meter voor HR++ of triple glas in een bestaand kozijn, en 111 euro per vierkante meter voor triple glas in een nieuw kozijn, bij minimaal 3 en maximaal 45 vierkante meter (bron: RVO, gecheckt 2026-08-04). De subsidie wordt berekend op basis van het daadwerkelijke glasoppervlak, niet op basis van of het een standaardmaat of maatwerk kozijn betreft. Het volledige overzicht staat in ISDE-subsidie kozijnen 2026.
Bereken direct uw eigen richtprijs
Twijfelt u of uw kozijn een standaardmaat is of dat u met maatwerk te maken krijgt? Stel uw kozijn samen in de configurator voor een eerste, vrijblijvende richtprijs. Na uw aanvraag neemt een vakman de exacte maten op, waarna u een definitieve, gratis en vrijblijvende offerte ontvangt.
Veelgestelde vragen
Wat is de standaardmaat van een raamkozijn?
Er is niet één vaste standaardmaat, maar wel een gangbare reeks: van 80x80 centimeter tot 180x150 centimeter, met veelgebruikte tussenmaten zoals 120x120 en 140x140 centimeter voor draaikiepramen.
Wat is de standaardmaat van een deurkozijn?
Gangbare breedtes zijn 63, 68, 73, 78, 83, 88 en 93 centimeter, met hoogtes van 201,5, 211,5 of 231,5 centimeter. In nieuwbouw is 93 x 211,5 centimeter tegenwoordig het meest gekozen.
Hoeveel kost maatwerk extra bij een afwijkende kozijnmaat?
Reken op een meerprijs van ongeveer 15 tot 40 procent boven de prijs van een standaardmaat, afhankelijk van hoe groot de afwijking is.
Hoe lang duurt de levertijd van een maatwerk kozijn?
Gemiddeld 2 tot 8 weken, tegenover enkele werkdagen tot een paar weken voor een standaardmaat. De exacte levertijd verschilt per leverancier, profielsysteem en kleur.
Kan elk raam standaardmaat worden vervangen door dezelfde maat kozijn?
Alleen als uw huidige gevelopening al binnen de gangbare reeksen valt. Bij veel oudere woningen wijkt de opening iets af, waardoor er toch maatwerk nodig is, ook als de oorspronkelijke bedoeling een gangbare maat was.
