Heb ik een vergunning nodig voor nieuwe kozijnen?
Meestal niet, maar het hangt af van drie dingen: aan welke kant van het huis het kozijn zit, of uw pand beschermd is, en of het uiterlijk verandert. Drie vragen en u weet waar u aan toe bent.
- Gebaseerd op het Besluit bouwwerken leefomgeving
- Elke uitkomst noemt het wetsartikel
- Wij vervangen de officiële check niet, we leggen hem uit
Waar zit het kozijn dat u wilt vervangen?
Is uw pand beschermd?
Verandert het uiterlijk van de gevel?
Beantwoord alle drie de vragen. U ziet dan wat de landelijke regel zegt, welk wetsartikel dat is, en wat uw volgende stap is.
Uit de wet, niet uit ervaring
De Omgevingswet
Sinds 1 januari 2024 staan de bouwregels in het Besluit bouwwerken leefomgeving. Dat vervangt de oude Wabo-regels waar veel oudere websites nog naar verwijzen.
Achterkant tegen voorkant
Aan de achtergevel is een kozijn vervangen landelijk vergunningvrij (artikel 2.27 en 2.29). Voor de voorgevel bepaalt het omgevingsplan van uw gemeente het antwoord (bruidsschat artikel 22.26). Dat verschil is de kern.
Monumenten
Bij een monument of in een beschermd stads- of dorpsgezicht is vergunningvrij bouwen sterk ingeperkt (artikel 2.30). Het kan alleen als kleur en materiaalsoort niet wijzigen.
Waarom wij het laatste woord niet hebben
De landelijke regel is een ondergrens. Uw gemeente mag strenger zijn, en dat kunnen wij van buitenaf niet zien. Daarom eindigt elke uitkomst bij het Omgevingsloket en bij uw gemeente.
Bron: het Informatiepunt Leefomgeving, het officiële informatiepunt bij de Omgevingswet. Laatst gecontroleerd op 08-09-2026.
Dit is uitleg, geen juridisch advies
Wij zijn geen jurist en geen gemeente. Deze check legt uit waar het van afhangt en verwijst u naar de plek waar u het antwoord voor uw eigen adres krijgt.
Begin nooit met slopen op basis van deze pagina alleen. Een kozijn dat er zonder vergunning in ging, moet er in het ergste geval weer uit.
Wat wij wél doen
Weet u eenmaal waar u aan toe bent, dan rekent u hier uit wat het kost en regelen wij gratis een offerte bij een gecontroleerde vakpartner.
Een schuifpui waar een raam zat
Een raam dat plaatsmaakt voor een pui is niet alleen een kwestie van smaak en welstand. Zodra het gat in de muur meegroeit, telt er een tweede set regels mee, en die gaan niet over hoe de gevel eruitziet maar over wat de muur draagt. Vier punten die daarbij horen.
Het kozijn vervangen is iets anders dan de opening veranderen
De check hierboven gaat over een kozijn dat in dezelfde opening terugkomt. Wordt het gat in de muur zelf groter, bijvoorbeeld omdat een raam plaatsmaakt voor een schuifpui, dan komt er een tweede vraag bij die niets met het aanzicht van de gevel te maken heeft: verandert de draagconstructie mee? Die twee vragen worden apart beoordeeld en kunnen verschillend uitpakken. Aan de achtergevel kan het ruimtelijke deel vergunningvrij zijn terwijl het technische deel dat niet is.
Grondslag: Bbl artikel 2.29 (ruimtelijk) naast artikel 2.26 en 2.27 (technisch)
De draagconstructie beslist over het technische deel
Verbouwen is voor het technische deel vergunningvrij zolang de draagconstructie niet wijzigt, de indeling in brand- en subbrandcompartimenten gelijk blijft, en de buitengevelisolatie of het gevelpaneel niet verandert bij een gebouw met een verblijfsgebied op meer dan dertien meter hoogte. Komt er een breder gat in een dragende muur, dan wijzigt de draagconstructie en is er voor dat technische deel wel een omgevingsvergunning nodig. Een zwaardere latei of een nieuwe berekening is dus geen detail voor later, maar precies het punt waarop de vergunningplicht omslaat.
Grondslag: Bbl artikel 2.27 lid 1 (vergunningvrij) en artikel 2.26 lid 1 onder c (wel vergunning)
Gewoon onderhoud, en waar dat ophoudt
Er lopen twee routes naar vergunningvrij. De ene is de achtergevel. De andere is gewoon onderhoud, en die geldt ook aan de straatkant. Alleen zit daar een grens in die vaak wordt gemist: de Raad van State oordeelde in 2014 dat het vervangen van bestaande kozijnen door kozijnen met een andere profilering geen gewoon onderhoud meer is, omdat detaillering, profilering en vormgeving alle drie gelijk moeten blijven. Het gaat dus niet om het materiaal op zich. Houdt u profiel, indeling en aanzicht gelijk, dan blijft het onderhoud, ook als het kozijn van een ander materiaal is. Verandert het profiel zichtbaar, dan valt die route weg en beslist aan de voorgevel het omgevingsplan van uw gemeente.
Grondslag: Bbl artikel 2.27 lid 1 onder b en artikel 2.29 onder a; uitspraak ECLI:NL:RVS:2014:999
Een kwaliteitsborger hoeft u er voorlopig niet bij te halen
De Wet kwaliteitsborging voor het bouwen geldt sinds 1 januari 2024 voor nieuwe bouwwerken in gevolgklasse 1, zoals een nieuwe eengezinswoning. Voor verbouwingen is de invoering voorlopig uitgesteld en er is nog geen definitieve ingangsdatum; het Informatiepunt Leefomgeving schrijft dat zo op. Nieuwe kozijnen in een bestaande woning zijn een verbouwing, dus daar hoort op dit moment geen onafhankelijke kwaliteitsborger bij. Een brede evaluatie van de wet staat voor 2027 gepland, dus dit is een punt om over een jaar opnieuw na te kijken.
Grondslag: Wet kwaliteitsborging voor het bouwen, stand van zaken volgens het IPLO
Weet u eenmaal welke route u volgt, dan leest u het hele traject door in kozijnen vervangen en het stappenplan van gevel tot afwerking. Gaat het om een pui, dan stelt u uw schuifpui samen en ziet u de richtprijs; voor gewone kozijnen doet u dat in de configurator.
Vergunning en kozijnen
Aan de achtergevel, of een zijgevel die niet naar de straat is gekeerd, is het vervangen van kozijnen landelijk vergunningvrij (Besluit bouwwerken leefomgeving, artikel 2.27 en 2.29). Voor de voorgevel bepaalt het omgevingsplan van uw gemeente het antwoord. Bij een monument of een beschermd stads- of dorpsgezicht gelden strengere regels. Doe altijd de officiële vergunningcheck op het Omgevingsloket voor uw eigen adres.
Aan de achterkant meestal wel, want dat is vergunningvrij. Verandert het profiel of het aanzicht, dan telt het niet meer als gewoon onderhoud en kan de gemeente er anders naar kijken. Bij een monument of in een beschermd gezicht is een ander materiaal vrijwel altijd vergunningplichtig.
Bij een monument is vergunningvrij bouwen sterk ingeperkt. Het kan alleen als kleur en materiaalsoort niet wijzigen (Besluit bouwwerken leefomgeving, artikel 2.30). Verandert er wel iets aan het uiterlijk, dan is een vergunning nodig. Overleg altijd eerst met de erfgoedafdeling van uw gemeente.
Blijft de gevelopening precies hetzelfde en zet u er alleen iets anders in, dan volgt een schuifpui dezelfde regel als een gewoon kozijn: aan de achtergevel of een zijgevel die niet naar openbaar gebied is gekeerd is dat landelijk vergunningvrij, aan de straatkant beslist het omgevingsplan van uw gemeente. Wordt de opening groter, dan raakt u de constructie en is het geen kozijnvraag meer; doe dan eerst de officiële vergunningcheck en leg het plan voor aan uw gemeente voordat u opdracht geeft.
Ja. De technische bouwregels gelden ook zonder vergunning. Vervangt of vernieuwt u een raam, deur of kozijn in de thermische schil, dan mag de warmtedoorgangscoëfficiënt daarna maximaal 2,2 W/m²K zijn; is het rechtens verkregen niveau beter dan die waarde, dan geldt dat betere niveau (Besluit bouwwerken leefomgeving, artikel 5.20 lid 2). Met HR++ of triple glas in een modern profiel zit u daar ruim onder.
Een gevelwijziging is elke verandering aan het uiterlijk van de gevel: een ander kozijn, een andere indeling, een groter of kleiner raam, of een deur waar eerst een muur zat. Voor het ruimtelijke deel geldt de landelijke regel dat het aan de achtergevel, of aan een zijgevel die niet naar openbaar toegankelijk gebied is gekeerd, vergunningvrij is (Besluit bouwwerken leefomgeving, artikel 2.29 onder e). Aan de voorgevel bepaalt het omgevingsplan van uw gemeente wat mag. Verandert er ook iets aan de draagconstructie, dan komt daar het technische deel bij en gelden de artikelen 2.26 en 2.27. Doe voor uw eigen adres de officiële vergunningcheck op het Omgevingsloket.
Dat hangt van de muur af, niet van het raam. Verbouwen is voor het technische deel vergunningvrij zolang de draagconstructie niet wijzigt (Besluit bouwwerken leefomgeving, artikel 2.27 lid 1). Komt er een breder gat in een dragende muur en moet er een zwaardere latei in, dan wijzigt de draagconstructie wel en is er een omgevingsvergunning voor de technische bouwactiviteit nodig (artikel 2.26 lid 1 onder c). Laat een constructeur of uw gemeente eerst vaststellen of de muur draagt; daarna weet u welke route u volgt. Wat er daarna in de opening past, rekent u uit in de configurator of, bij een pui, bij het samenstellen van uw schuifpui.
Als detaillering, profilering en vormgeving alle drie gelijk blijven. Die drie voorwaarden gelden samen: de Raad van State oordeelde in 2014 dat het vervangen van bestaande kozijnen door kozijnen met een andere profilering geen gewoon onderhoud meer is (uitspraak ECLI:NL:RVS:2014:999, aangehaald door het Informatiepunt Leefomgeving). Het materiaal op zich is dus niet de grens. Blijft het aanzicht hetzelfde, dan blijft het onderhoud en is het vergunningvrij op grond van artikel 2.27 lid 1 onder b en artikel 2.29 onder a. Verandert het profiel zichtbaar, dan valt die route weg en beslist aan de straatkant het omgevingsplan.
Op dit moment niet. De Wet kwaliteitsborging voor het bouwen geldt sinds 1 januari 2024 voor nieuwe bouwwerken in gevolgklasse 1, zoals een nieuwe eengezinswoning. De invoering voor verbouwingen is voorlopig uitgesteld en kent nog geen definitieve ingangsdatum, aldus het Informatiepunt Leefomgeving. Nieuwe kozijnen in een bestaande woning zijn een verbouwing en vallen daar dus buiten. Een brede evaluatie van de wet staat voor 2027 gepland, dus dit kan veranderen; vraag het bij twijfel na bij uw gemeente.
Niet meer onder die naam. Sinds 1 januari 2024 staan de bouwtechnische regels in het Besluit bouwwerken leefomgeving, dat onder de Omgevingswet valt en het Bouwbesluit 2012 heeft vervangen. Veel oudere websites verwijzen nog naar het Bouwbesluit; de inhoud is deels meegenomen, maar de artikelnummers zijn anders. Voor kozijnen zijn vooral artikel 2.26, 2.27, 2.29 en 2.30 van belang, plus artikel 5.20 lid 2 voor de isolatie-eis bij vervanging.
Op het Omgevingsloket van de overheid, via omgevingswet.overheid.nl. Daar vult u uw eigen adres in en ziet u de regels die op dat adres gelden. Onze check hierboven is een hulpmiddel om te begrijpen waar het van afhangt, geen vervanging van die officiële check.
