Het is een van de eerlijkste vragen die u over kozijnen kunt stellen, en tegelijk een van de slechtst beantwoorde. Vraag het aan drie partijen en u krijgt drie getallen, waarvan er twee elkaar tegenspreken. Hieronder zetten we op een rij wat er echt over bekend is, waar de verschillen vandaan komen, en waarom het onderdeel dat als eerste kapotgaat meestal niet het kozijn zelf is.
Kort antwoord vooraf: hardhout heeft op papier de langste levensduur, maar alleen als het onderhoud wordt bijgehouden. Kunststof haalt zonder schilderwerk een vergelijkbare termijn. Aluminium zit ertussenin en is sterk afhankelijk van de coating.
De cijfers naast elkaar
| Materiaal | Genoemde levensduur | Bron | Terugkerend onderhoud |
|---|---|---|---|
| Zachthout (vuren, grenen) | 25 tot 50 jaar | Centrum Hout, via BouwTotaal | Schilderbeurt elke 7 tot 10 jaar |
| Hardhout (meranti en zwaarder) | 40 tot 75 jaar | Centrum Hout, via BouwTotaal | Schilderbeurt elke 7 tot 10 jaar, bij gunstige ligging tot 15 |
| Aluminium | 25 tot 50 jaar | Aluminiumleveranciers, via BouwTotaal | Reinigen, beslag periodiek afstellen |
| Kunststof | 50 tot 70 jaar | VKG Keurmerk, via BouwTotaal | Reinigen en smeren, niet schuren of schilderen |
| Kunststof (andere opgave) | 25 tot 50 jaar | Kozijnfabrikant Webo | Idem |
Die laatste twee regels gaan over hetzelfde materiaal. Dat is geen fout in de tabel, maar precies het probleem.
Waarom de opgaven zo ver uit elkaar liggen
Er zijn drie oorzaken, en ze zijn alle drie herkenbaar.
Wie het getal noemt. Een brancheorganisatie voor kunststof kozijnen komt op 50 tot 70 jaar uit; een fabrikant die vooral hout maakt, houdt het voor kunststof op 25 tot 50 jaar. Beide partijen hebben een belang. Dat maakt de getallen niet waardeloos, wel eenzijdig.
Wat er precies wordt gemeten. Gaat het over het moment waarop het profiel technisch faalt, of over het moment waarop iemand besluit dat het raam eruit moet? Dat scheelt gemakkelijk twintig jaar. De meeste kozijnen worden niet vervangen omdat ze stuk zijn, maar omdat het glas achterloopt, de kleur niet meer bevalt of er verbouwd wordt.
Hoe het kozijn erin zit. Een kozijn onder een flinke dakoverstek op het noorden heeft een totaal ander leven dan hetzelfde kozijn op een zuidwestgevel die elke bui vol vangt. Ligging en detaillering doen minstens zoveel als materiaalkeuze.
Onze eigen lijn, die we op de hele site aanhouden: kunststof kozijnen gaan doorgaans veertig tot vijftig jaar mee bij normaal gebruik en normaal onderhoud. Dat is bewust voorzichtiger dan de 50 tot 70 jaar die de branche noemt. Wij verkopen niets liever dan een realistische verwachting.
Hout: de bandbreedte zit in de houtsoort
Het verschil tussen zachthout en hardhout is groot. Vuren en grenen worden gerekend op 25 tot 50 jaar, hardhout op 40 tot 75 jaar (bron: Centrum Hout, geciteerd in BouwTotaal). Dat verschil zit in de dichtheid en in de natuurlijke weerstand tegen vocht en schimmel.
Aan die getallen hangt wel een voorwaarde. Houten kozijnen hebben elke zeven tot tien jaar een schilderbeurt nodig; onder gunstige omstandigheden kan dat oplopen tot vijftien jaar. Slaat u twee beurten over, dan trekt het vocht de verflaag in, komt het bij het hout, en versnelt het verval veel sneller dan de tabel suggereert. De 75 jaar is dus geen belofte maar een bovengrens bij goed beheer.
Daar staat iets tegenover: hout is te repareren. Een aangetast stuk onderdorpel kan worden uitgezaagd en vervangen, en de rest van het kozijn kan blijven zitten. Bij kunststof en aluminium is deelreparatie van het profiel veel lastiger. Meer over de opbouw en de kosten staat op onze pagina over houten kozijnen.
Kunststof: het profiel overleeft meestal de rest
Een kunststof kozijn hoeft niet geschilderd te worden en dat scheelt de grootste onderhoudspost. Wat het profiel op termijn aantast, is uv-straling en vervuiling, niet vocht. Moderne profielen bevatten stabilisatoren tegen die uv-belasting, en het VKG-keurmerk stelt daar eisen aan.
Twee dingen die u over kunststof moet weten voordat u op levensduur kiest. Ten eerste zit er in het profiel een stalen versteviging in een afgesloten kamer, en loopt het sluitwerk rondom het draaiende deel; daarom kunt u er niet zomaar in boren of schroeven. Ten tweede is schuren of schilderen geen optie: dat beschadigt het oppervlak blijvend. Wilt u toch een andere kleur, dan zijn wrappen en spuiten de routes, met eigen levensduren; die staan in kunststof kozijnen wrappen en kunststof kozijnen laten spuiten.
Aan het einde van de rit is kunststof goed te verwerken. Het VKG-recyclesysteem verwerkt ongeveer 75 procent van alle oude kunststof kozijnen, en dat proces is tot tien keer te herhalen zonder kwaliteitsverlies (bron: BouwTotaal). Onze uitleg over materiaal, profielen en prijs staat op kunststof kozijnen.
Aluminium: het hangt aan de coating
Aluminium roest niet, maar corrodeert wel als de laag eromheen beschadigd raakt. De genoemde 25 tot 50 jaar zegt daarom meer over de coating en de behandeling dan over het metaal. In een omgeving met zilte lucht of industriële neerslag is de kwaliteit van die laag doorslaggevend, en is periodiek reinigen geen luxe.
Wat aluminium wel biedt, zijn slanke profielen en dus meer glas bij dezelfde dagmaat. Voor grote openingen en schuifpuien is dat vaak de doorslaggevende reden. Ook hier is de kringloop goed geregeld: meer dan 95 procent van al het bouwaluminium wordt gerecycled (bron: BouwTotaal). Meer staat op aluminium kozijnen, en de directe vergelijking met kunststof in kunststof of aluminium kozijnen.
Het kozijn is zelden het onderdeel dat het begeeft
Dit is het punt dat in bijna elke vergelijking ontbreekt. Een kozijn is geen enkel product maar een samenstel, en de onderdelen hebben verschillende levensduren.
Het glas. Op isolatieglas geven de meeste glasfabrikanten tien jaar garantie op de randafdichting. Gaat die kapot, dan trekt vocht tussen de bladen en krijgt u een waas die niet meer weggaat. Het profiel kan dan nog decennia mee. Wat de gebruikelijke termijnen zijn per onderdeel, staat in garantie op kozijnen.
Het hang- en sluitwerk. Dit is het enige deel dat elke dag beweegt, en daarmee het onderdeel dat als eerste protesteert. Een raam dat klemt of een kruk met speling wijst bijna nooit op een versleten profiel. Smeren en afstellen verlengt de levensduur van het geheel aanzienlijk; zie hang- en sluitwerk van kozijnen.
De kierdichting. Rubbers verharden. Ze zijn los te vervangen en dat is een van de goedkoopste ingrepen die er bestaan, maar het wordt zelden gedaan omdat niemand eraan denkt.
De aansluiting op de gevel. De kit tussen kozijn en metselwerk is bewust het zwakste onderdeel en heeft de kortste levensduur van allemaal. Zie kozijnen afkitten.
Praktisch betekent dit: vraag bij een offerte niet alleen naar de garantie op het kozijn, maar naar de termijn per onderdeel. Dat maakt offertes ook beter vergelijkbaar.
Wat de omgeving met de levensduur doet
De ligging van uw woning weegt zwaarder dan menigeen denkt.
Aan de kust vraagt de zilte lucht vooral iets van het beslag en van coatings. Op onze pagina's voor Hoek van Holland en Rozenburg staat hoe dat lokaal uitpakt. In een havengebied als Pernis speelt daarnaast neerslag van verkeer en industrie: meer vuil op profielen en in het sluitwerk, dus vaker reinigen. En langs een drukke weg is de vraag zelden de levensduur maar het geluid, en dan gaat het over het glaspakket in plaats van over het materiaal van het kozijn.
Voor de stad als geheel hebben we die verschillen per wijk uitgewerkt op de pagina over kozijnen in Rotterdam.
Levensduur is een kostenvraag, geen materiaalvraag
De nuttigste manier om hiernaar te kijken is per jaar in plaats van per offerte. Een houten kozijn dat twee keer geschilderd moet worden voordat het vijftig is, kost meer dan de aanschafprijs suggereert. Een kunststof kozijn dat diezelfde termijn zonder schilderwerk haalt, kost minder dan het lijkt, maar is minder goed te repareren als er ooit schade is.
Wat u dus optelt: de aanschaf, het terugkerende onderhoud, de vervanging van glas of beslag onderweg, en de energiebesparing die u al die jaren opstrijkt. Voor die laatste post helpt de landelijke ISDE: 25 euro per vierkante meter voor HR++ glas in een bestaand kozijn en 111 euro per vierkante meter voor triple glas in een nieuw kozijn, bij minimaal 3 vierkante meter (bron: RVO). Wat u daarnaast bespaart, rekent u uit met de bespaarcheck.
Kort samengevat
Hardhout heeft de hoogste bovengrens, maar rekent af in schilderbeurten. Kunststof haalt een lange termijn zonder onderhoudskosten en is aan het eind goed te recyclen. Aluminium leeft van zijn coating en is de keuze bij grote openingen. Onze eigen vuistregel voor kunststof blijft veertig tot vijftig jaar, en dat is een voorzichtige lijn.
Wilt u zien wat de drie materialen in uw situatie kosten, dan stelt u uw kozijn zelf samen in de configurator. Uw aanvraag is gratis en vrijblijvend, en wij zorgen dat een vooraf gecontroleerde vakpartner er een offerte op maakt.
