Er is bijna geen huishoudelijke klus waarover zo veel tegenstrijdig advies rondgaat als het schoonmaken van kunststof kozijnen. De ene tip zegt schoonmaakazijn, de andere soda, en op fora duiken zelfs wasbenzine en autowas op. Het vervelende is dat u aan een kozijn niet meteen ziet dat u het verkeerde middel hebt gebruikt. De schade komt pas maanden later tevoorschijn: een doffe plek die niet meer wegpoetst, een rubber dat hard wordt, of krassen waarin het vuil juist sneller vastloopt.
Hieronder zetten we per middel op een rij wat u er wel en niet mee doet, met de onderbouwing erbij. Daarna volgen de twee klassieke probleemgevallen: zwarte strepen en aanslag die er niet uit lijkt te gaan.
Waarom kunststof kozijnen vies worden
Kunststof kozijnen zijn onderhoudsarm, niet onderhoudsvrij. Er komt geen schilderbeurt aan te pas, maar vuil hecht zich er net zo goed op als op elk ander oppervlak. Drie bronnen doen het meeste werk. Stof en fijnstof uit de lucht slaan neer op het horizontale deel van het profiel. Regenwater neemt dat stof mee naar beneden en tekent daarbij de bekende strepen langs de zijkanten. En bij een zuidgevel komt daar de uv-belasting bovenop, die het oppervlak op termijn iets ruwer maakt zodat vuil er beter aan blijft hangen.
De branchevereniging achter het VKG Keurmerk adviseert om kozijnen aan de binnen- en buitenzijde minimaal een tot twee keer per jaar schoon te maken met lauw water en een mild allesreinigingsmiddel, en daarna na te spoelen en droog te wrijven met een pluisvrije doek. Dat is niet toevallig hetzelfde ritme dat professionele gevelreinigers aanhouden.
De middelentabel: wat kan wel en wat beslist niet
| Middel | Verdict | Waarom |
|---|---|---|
| Lauw water met milde allesreiniger | Ja, de standaard | Het advies van VKG zelf: pakt gewoon vuil aan zonder het oppervlak aan te tasten |
| Afwasmiddel in lauw water | Ja, voor lichte vervuiling | Milde zeep, spoelt goed weg; laat geen film achter als u naspoelt |
| Groene zeep | Ja, bij vettige aanslag en strepen | Mild alkalisch, laat het even inwerken en spoel goed na |
| Speciale kunststofreiniger | Ja, bij hardnekkige aanslag | Afgestemd op pvc; fabrikanten zoals HG voeren er een apart middel voor |
| Microvezeldoek of zachte spons | Ja | Reinigt zonder krassen, ook in de hoeken van het profiel |
| Schoonmaakazijn | Alleen met beleid | Werkt vooral tegen groene aanslag; blijf van de rubbers en het beslag af |
| Soda of baking soda | Liever niet | Korrelig en sterk alkalisch; het schuurt en kan het oppervlak dof maken |
| St. Marc en andere sterke ontvetters | Liever niet | Bedoeld als voorbehandeling voor schilderwerk, niet voor een afgewerkt profiel |
| Autowas | Niet nodig | Geeft kort glans, maar houdt niet lang stand en trekt stof aan |
| Schuurmiddel, schuurspons of staalwol | Nee | Veroorzaakt krassen en doffe plekken die niet meer weg te poetsen zijn |
| Melaminespons (wondersponsje) | Nee | Werkt als een zeer fijn schuurmiddel; hetzelfde risico op matte plekken |
| Wasbenzine, aceton, spiritus | Nee | Oplosmiddelen tasten het pvc-oppervlak aan |
| Chloor en ammoniak | Nee | Agressief voor profiel, rubbers en beslag |
| Hogedrukreiniger | Nee | De straal kan afdichtingen beschadigen en water achter het profiel persen |
| Stoomreiniger | Nee | Kan witte vlekken achterlaten die er niet meer uit gaan |
Bronnen: VKG Keurmerk voor de onderhoudsadviezen en de afraders, HG voor de lijst met agressieve middelen en de opmerking over stoomreinigers, en Schoonmaakleverancier voor de professionele werkwijze.
Het basisrecept, in vijf minuten per kozijn
- Werk niet in de volle zon. Op een warm profiel droogt het middel te snel op en houdt u strepen over.
- Neem eerst los stof en spinrag weg met een droge, zachte borstel. Zo voorkomt u dat u zandkorrels over het oppervlak sleept.
- Maak een emmer lauw water met een scheutje milde allesreiniger of afwasmiddel.
- Werk van boven naar beneden, met een zachte spons of microvezeldoek. Neem het glas apart, anders trekt u vuil van het profiel over de ruit.
- Spoel na met schoon water en wrijf droog met een pluisvrije doek.
Vergeet de waterafvoergaatjes aan de onderkant van het kozijn niet. VKG adviseert die regelmatig te controleren en vrij te maken met een tandenstoker of een zacht borsteltje. Zitten ze dicht, dan blijft er water in de sponning staan, en dat is een van de stille oorzaken van condens en vieze randen.
Zwarte strepen langs de zijkanten
Dit is de meest gestelde vraag, en de oorzaak is bijna altijd dezelfde: stof dat door regenwater langs de verticale delen naar beneden wordt gespoeld. Het is dus geen schimmel en meestal ook geen verkleuring van het profiel zelf.
De aanpak is simpel maar vraagt geduld. Breng groene zeep of een kunststofreiniger aan op de strepen, laat het ongeveer tien minuten inwerken, en neem het daarna af met een zachte spons. De verleiding om er met een schuursponsje overheen te gaan is groot; precies daar gaat het mis, want de kras die u dan maakt vangt de volgende regenbui nog meer vuil.
Komen de strepen elk seizoen terug, kijk dan naar de oorzaak boven het kozijn. Een verstopte dakgoot, een ontbrekende of scheefliggende raamdorpel of een uitgedroogde kitvoeg zorgen ervoor dat water niet vrij van de gevel valt. Meer daarover leest u in onze artikelen over de raamdorpel vervangen en kozijnen afkitten.
Rubbers, beslag en glas: drie aparte regimes
De afdichtingsrubbers vragen niets meer dan water en een milde reiniger. Azijn, oplosmiddelen en olie laat u hier weg, want die maken het rubber op termijn hard en dan sluit het raam minder goed af. Een siliconenvrij of juist waxvrij smeermiddel hoort niet op het rubber maar op het beslag.
Het hang- en sluitwerk verdient één keer per jaar aandacht. VKG adviseert scharnieren en sluitpunten te behandelen met een waxvrij smeermiddel of siliconenspray, zodat het raam soepel blijft lopen en niet gaat piepen. Draait uw draaikiepraam zwaar of sluit het aan één kant slechter, dan is smeren niet genoeg; lees dan hoe u een draaikiepraam afstelt.
Het glas mag agressiever behandeld worden dan het profiel, maar houd de twee gescheiden in uw werkvolgorde: eerst het profiel, dan de ruit, en daarna pas droogtrekken.
Als schoonmaken niet meer helpt
Op een gegeven moment is het geen vuil meer. Wrijft u met een schone, vochtige doek over een onopvallend stukje en blijft het verschil in kleur staan, dan hebt u waarschijnlijk te maken met vergeling van het profiel zelf. Dat is een ander probleem met andere oplossingen, van reinigen met een specifiek middel tot laten spuiten, wrappen of vervangen. We hebben dat uitgeschreven in kunststof kozijnen vergelen, inclusief een korte test om vuil van vergeling te onderscheiden.
Ook nuttig om te weten: schoonmaken lost geen tocht op. Voelt u langs de aanslagzijde koude lucht binnenkomen, dan zit het probleem in de afdichting of de afstelling, niet in de vervuiling. Kijk dan naar tochtstrips of, als het profiel echt op is, naar vervanging.
Wat kost het als u het uitbesteedt?
Hier zijn we voorzichtig, want de prijzen voor gevelreiniging lopen sterk uiteen per woning, hoogte en vervuilingsgraad, en een betrouwbaar landelijk richtbedrag hebben we niet gevonden. Vraag daarom liever twee offertes op bij een gevelreiniger in uw omgeving dan dat u afgaat op een gemiddelde van internet.
Wat we wel kunnen zeggen: goed schoonmaken verlengt de levensduur niet oneindig. Kunststof kozijnen gaan bij normaal gebruik en onderhoud doorgaans veertig tot vijftig jaar mee, afhankelijk van het profielsysteem en de kwaliteit. Zit u daar tegenaan en is er sprake van tocht, condens tussen het glas of scheefstand, dan is nieuwe beglazing of een nieuw kozijn een verstandiger investering dan de zoveelste poetsbeurt.
Zo vraagt u een offerte aan
Bent u toe aan vervanging, dan kunt u zelf uitrekenen wat dat ongeveer kost. In onze configurator kiest u materiaal, type, glas en kleur, en ziet u meteen een richtprijs. Wilt u eerst meer weten over het product, lees dan de pagina over kunststof kozijnen of over kozijnen vervangen. Wij regelen gratis en vrijblijvend een offerte bij een vooraf gecontroleerde vakpartner; de exacte prijs volgt nadat een vakman de maten heeft opgenomen.
Veelgestelde vragen
Waarmee kun je kunststof kozijnen het beste schoonmaken?
Met lauw water en een mild allesreinigingsmiddel of een scheutje afwasmiddel, aangebracht met een zachte spons of microvezeldoek, en daarna naspoelen en droogwrijven. VKG adviseert dit minimaal een tot twee keer per jaar te doen.
Mag je kunststof kozijnen met schoonmaakazijn schoonmaken?
Met beleid. Azijn is vooral zinvol tegen groene aanslag. Houd het weg bij de afdichtingsrubbers en het beslag, want zuur maakt rubber op termijn hard en dan sluit uw raam minder goed.
Kan ik soda of baking soda gebruiken?
Liever niet. Soda is korrelig en sterk alkalisch, dus het werkt als een fijn schuurmiddel. De glans die u eraf poetst komt niet terug, en op een ruwer oppervlak hecht vuil juist sneller.
Werkt St. Marc op kunststof kozijnen?
St. Marc is een krachtige ontvetter die bedoeld is om ondergronden voor te bereiden op schilderwerk. Op een afgewerkt kunststof profiel is dat zwaarder geschut dan nodig. Begin met een milde reiniger en stap pas over op een speciale kunststofreiniger als dat niet volstaat.
Hoe krijg ik zwarte strepen van mijn kozijnen af?
Breng groene zeep of een kunststofreiniger aan, laat het ongeveer tien minuten inwerken en neem het af met een zachte spons. Gebruik geen schuurspons. Komen de strepen snel terug, controleer dan de dakgoot, de raamdorpel en de kitvoegen boven het kozijn.
Mag ik een hogedrukreiniger gebruiken?
Nee. De straal kan de afdichtingen beschadigen en water achter het profiel persen. Ook een stoomreiniger wordt afgeraden, omdat die witte vlekken kan achterlaten die niet meer weggaan.
Helpt autowas om kozijnen te beschermen?
Het geeft tijdelijk glans, maar het houdt niet lang stand en trekt stof aan. Professionele reinigers gebruiken daarvoor liever een reiniger met een beschermende werking die op pvc is afgestemd.
Mijn kozijnen worden niet meer schoon. Wat nu?
Test het met een schone, vochtige doek op een onopvallend plekje. Blijft de kleur verschillen, dan gaat het waarschijnlijk om vergeling van het profiel zelf. Lees dan verder in ons artikel over vergeelde kunststof kozijnen.
