Kunststof kozijnen schoonmaken: welk middel wel en welk beslist niet

Er is bijna geen huishoudelijke klus waarover zo veel tegenstrijdig advies rondgaat als het schoonmaken van kunststof kozijnen. De ene tip zegt schoonmaakazijn, de andere soda, en op fora duiken zelfs wasbenzine en autowas op. Het vervelende is dat u aan een kozijn niet meteen ziet dat u het verkeerde middel hebt gebruikt. De schade komt pas maanden later tevoorschijn: een doffe plek die niet meer wegpoetst, een rubber dat hard wordt, of krassen waarin het vuil juist sneller vastloopt.

Hieronder zetten we per middel op een rij wat u er wel en niet mee doet, met de onderbouwing erbij. Daarna volgen de twee klassieke probleemgevallen: zwarte strepen en aanslag die er niet uit lijkt te gaan.

Waarom kunststof kozijnen vies worden

Kunststof kozijnen zijn onderhoudsarm, niet onderhoudsvrij. Er komt geen schilderbeurt aan te pas, maar vuil hecht zich er net zo goed op als op elk ander oppervlak. Drie bronnen doen het meeste werk. Stof en fijnstof uit de lucht slaan neer op het horizontale deel van het profiel. Regenwater neemt dat stof mee naar beneden en tekent daarbij de bekende strepen langs de zijkanten. En bij een zuidgevel komt daar de uv-belasting bovenop, die het oppervlak op termijn iets ruwer maakt zodat vuil er beter aan blijft hangen.

De branchevereniging achter het VKG Keurmerk adviseert om kozijnen aan de binnen- en buitenzijde minimaal een tot twee keer per jaar schoon te maken met lauw water en een mild allesreinigingsmiddel, en daarna na te spoelen en droog te wrijven met een pluisvrije doek. Dat is niet toevallig hetzelfde ritme dat professionele gevelreinigers aanhouden.

De middelentabel: wat kan wel en wat beslist niet

Bronnen: VKG Keurmerk voor de onderhoudsadviezen en de afraders, HG voor de lijst met agressieve middelen en de opmerking over stoomreinigers, en Schoonmaakleverancier voor de professionele werkwijze.

Het basisrecept, in vijf minuten per kozijn

1. Werk niet in de volle zon. Op een warm profiel droogt het middel te snel op en houdt u strepen over.
2. Neem eerst los stof en spinrag weg met een droge, zachte borstel. Zo voorkomt u dat u zandkorrels over het oppervlak sleept.
3. Maak een emmer lauw water met een scheutje milde allesreiniger of afwasmiddel.
4. Werk van boven naar beneden, met een zachte spons of microvezeldoek. Neem het glas apart, anders trekt u vuil van het profiel over de ruit.
5. Spoel na met schoon water en wrijf droog met een pluisvrije doek.

Vergeet de waterafvoergaatjes aan de onderkant van het kozijn niet. VKG adviseert die regelmatig te controleren en vrij te maken met een tandenstoker of een zacht borsteltje. Zitten ze dicht, dan blijft er water in de sponning staan, en dat is een van de stille oorzaken van condens en vieze randen.

Zwarte strepen langs de zijkanten

Dit is de meest gestelde vraag, en de oorzaak is bijna altijd dezelfde: stof dat door regenwater langs de verticale delen naar beneden wordt gespoeld. Het is dus geen schimmel en meestal ook geen verkleuring van het profiel zelf.

De aanpak is simpel maar vraagt geduld. Breng groene zeep of een kunststofreiniger aan op de strepen, laat het ongeveer tien minuten inwerken, en neem het daarna af met een zachte spons. De verleiding om er met een schuursponsje overheen te gaan is groot; precies daar gaat het mis, want de kras die u dan maakt vangt de volgende regenbui nog meer vuil.

Komen de strepen elk seizoen terug, kijk dan naar de oorzaak boven het kozijn. Een verstopte dakgoot, een ontbrekende of scheefliggende raamdorpel of een uitgedroogde kitvoeg zorgen ervoor dat water niet vrij van de gevel valt. Meer daarover leest u in onze artikelen over de raamdorpel vervangen en kozijnen afkitten.

Rubbers, beslag en glas: drie aparte regimes

De afdichtingsrubbers vragen niets meer dan water en een milde reiniger. Azijn, oplosmiddelen en olie laat u hier weg, want die maken het rubber op termijn hard en dan sluit het raam minder goed af. Een siliconenvrij of juist waxvrij smeermiddel hoort niet op het rubber maar op het beslag.

Het hang- en sluitwerk verdient één keer per jaar aandacht. VKG adviseert scharnieren en sluitpunten te behandelen met een waxvrij smeermiddel of siliconenspray, zodat het raam soepel blijft lopen en niet gaat piepen. Draait uw draaikiepraam zwaar of sluit het aan één kant slechter, dan is smeren niet genoeg; lees dan hoe u een draaikiepraam afstelt.

Het glas mag agressiever behandeld worden dan het profiel, maar houd de twee gescheiden in uw werkvolgorde: eerst het profiel, dan de ruit, en daarna pas droogtrekken.

Als schoonmaken niet meer helpt

Op een gegeven moment is het geen vuil meer. Wrijft u met een schone, vochtige doek over een onopvallend stukje en blijft het verschil in kleur staan, dan hebt u waarschijnlijk te maken met vergeling van het profiel zelf. Dat is een ander probleem met andere oplossingen, van reinigen met een specifiek middel tot laten spuiten, wrappen of vervangen. We hebben dat uitgeschreven in kunststof kozijnen vergelen, inclusief een korte test om vuil van vergeling te onderscheiden.

Ook nuttig om te weten: schoonmaken lost geen tocht op. Voelt u langs de aanslagzijde koude lucht binnenkomen, dan zit het probleem in de afdichting of de afstelling, niet in de vervuiling. Kijk dan naar tochtstrips of, als het profiel echt op is, naar vervanging.

Wat kost het als u het uitbesteedt?

Hier zijn we voorzichtig, want de prijzen voor gevelreiniging lopen sterk uiteen per woning, hoogte en vervuilingsgraad, en een betrouwbaar landelijk richtbedrag hebben we niet gevonden. Vraag daarom liever twee offertes op bij een gevelreiniger in uw omgeving dan dat u afgaat op een gemiddelde van internet.

Wat we wel kunnen zeggen: goed schoonmaken verlengt de levensduur niet oneindig. Kunststof kozijnen gaan bij normaal gebruik en onderhoud doorgaans veertig tot vijftig jaar mee, afhankelijk van het profielsysteem en de kwaliteit. Zit u daar tegenaan en is er sprake van tocht, condens tussen het glas of scheefstand, dan is nieuwe beglazing of een nieuw kozijn een verstandiger investering dan de zoveelste poetsbeurt.

Zo vraagt u een offerte aan

Bent u toe aan vervanging, dan kunt u zelf uitrekenen wat dat ongeveer kost. In onze configurator kiest u materiaal, type, glas en kleur, en ziet u meteen een richtprijs. Wilt u eerst meer weten over het product, lees dan de pagina over kunststof kozijnen of over kozijnen vervangen. Wij regelen gratis en vrijblijvend een offerte bij een vooraf gecontroleerde vakpartner; de exacte prijs volgt uit de offerte die u van ons krijgt.