Tochtstrips voor kozijnen: soorten, kosten en wanneer vervangen beter is

Voelt u een koude luchtstroom langs uw raamkozijn, terwijl het kozijn zelf er nog prima uitziet? Dan is de kans groot dat niet het kozijn het probleem is, maar de tochtstrip: het rubberen of schuimen randje dat de kier tussen het draaiende deel en het vaste kozijn moet afdichten. Tochtstrips zijn er in nogal wat soorten, met een prijsverschil dat oploopt van een paar dubbeltjes tot enkele euro's per meter. Dit artikel zet de soorten op een rij, legt uit wanneer u zelf aan de slag kunt en wanneer een tochtstrip het probleem juist niet meer oplost.

Wat doet een tochtstrip precies?

Een tochtstrip dicht de kier tussen het beweegbare raam of de deur en het vaste kozijn af, zodat er geen buitenlucht meer naar binnen lekt langs de rand. Dat is iets anders dan de isolatiewaarde van het glas of het kozijnprofiel zelf: een tochtstrip verandert daar niets aan. Voor een kozijn dat verder gezond is maar niet meer luchtdicht sluit, is het meestal wel de snelste en goedkoopste manier om merkbaar minder tocht te voelen.

De soorten tochtstrip op een rij

Niet elke tochtstrip is voor elk kozijn geschikt. Het type kier, het materiaal van het kozijn en hoeveel druk de strip moet weerstaan, bepalen welke variant het beste past.

Schuimband of schuimrubber is de goedkoopste optie, vanaf ongeveer €0,33 per meter (bron: hrglas.com). Het is zelfklevend en snel aan te brengen, maar ook het minst duurzame type: reken op een levensduur van ongeveer één tot drie jaar voordat het materiaal platgedrukt of verkruimeld raakt.

EPDM-rubber is een stap duurder en gaat aanzienlijk langer mee. Er bestaan twee varianten: EPDM-celrubber (gesloten cel, bestand tegen -40°C tot +120°C, vooral voor buitentoepassingen) en EPDM-sponsrubber (open cel, zeer samendrukbaar, minder gevoelig voor mosvorming bij vocht) (bron: eki.nl). Prijzen per meter lopen in de bronnen uiteen: hrglas.com noemt €0,75 tot €1,33 per meter, terwijl verduurzamingnederland.nl uitkomt op €3 tot €7 per meter voor stevigere EPDM-uitvoeringen. Reken voor een gemiddelde EPDM-strip dus op een prijs ergens tussen die twee bronnen in, met een levensduur van circa acht jaar.

Siliconenrubber is flexibeler dan EPDM en daardoor geschikter voor grotere of onregelmatige kieren, bijvoorbeeld bij een buitendeur. De prijs ligt met €0,92 tot €1,33 per meter dicht bij EPDM, met een vergelijkbare tot iets langere levensduur van acht tot vijftien jaar bij een goede kwaliteit (bron: hrglas.com).

Borstelstrip, een rij nylon of polypropyleen haartjes op een kunststof of aluminium profiel, wordt vooral gebruikt bij schuifdeuren, kiepramen en kieren met een onregelmatige vorm waar een rubberen strip niet goed aansluit. Voor dit type vonden we geen betrouwbare prijs per meter; leveranciers verkopen borstelstrips doorgaans per stuk, met prijzen vanaf ongeveer €14 tot €90 afhankelijk van lengte en kwaliteit (bron: tochtstripdeur.nl).

Compressieband of compriband, vaak van PU-schuim met een zelfexpanderende werking, is bedoeld voor de aansluiting tussen kozijn en muur, dus niet voor het beweegbare deel van het raam zelf, en overbrugt naden tot ongeveer 20 millimeter. De prijs ligt rond de €0,80 tot €4 per meter (bron: verduurzamingnederland.nl), een indicatie die overeenkomt met wat we eerder noemden in ons artikel over bestaande kozijnen isoleren.

Er bestaat ook een duurdere, ingebouwde variant: metalen tochtstrips die in een gefreesde sponning van het kozijn worden bevestigd, met een aluminium profiel en rubberen kern. Die kosten omgerekend ongeveer €2,50 tot €4,50 per meter, maar gaan volgens de leverancier jarenlang mee zonder dat u ze regelmatig hoeft te vervangen (bron: mijnijzerwaren.nl).

Welke vorm past bij uw kier? Meet eerst, koop daarna

De meeste mislukte tochtstrips zijn niet van het verkeerde materiaal, maar van de verkeerde maat. Een strip die te dun is dicht niet, een strip die te dik is duwt het raam uit zijn sluiting en sloopt op termijn het beslag. Meet daarom eerst de kier tussen het draaiende deel en het kozijn, bijvoorbeeld met een schuifmaat of door een reepje papier naar binnen te schuiven.

Voor de vorm geldt in de handel een vaste indeling, die bij twee onafhankelijke bronnen gelijk uitvalt (bronnen: jordens.nl en marketonweb.nl):

Een kier die per hoek verschilt, zegt trouwens iets. Meet u bovenaan 2 millimeter en onderaan 6, dan hangt het draaiende deel scheef en is afstellen de echte oplossing; een dikkere strip maskeert dat hooguit een seizoen. Bij een draaikiepraam leest u in draaikiepraam afstellen hoe u dat zelf nakijkt.

Let bij een zelfklevende strip ook op de ondergrond: die moet vlak, schoon en droog zijn, en de hechting blijft afhankelijk van de verflaag, de temperatuur en het vuil dat er nog in zit. In een koude, vochtige sponning laat zelfklevend schuim in de eerste winter al los.

Kostenvergelijking tochtstrips

Deze bedragen zijn richtprijzen voor materiaal; de exacte prijs hangt af van merk, kwaliteit en waar u inkoopt. Laat u een vakman de tochtstrip aanbrengen, dan komt daar het uurtarief bovenop: reken op ongeveer €59 tot €118 inclusief btw voor een klus van één tot twee uur (bron: kleine-klussen.nl, zoofy.nl). Voor de meeste tochtstrips is zelf aanbrengen binnen een uur te doen, waardoor een vakman vooral zin heeft als u twijfelt over het juiste type, moeilijk bij het kozijn kunt, of in één keer meerdere kozijnen wilt laten voorzien.

Een schuifpui, een voordeur en een raam vragen elk iets anders

De soorten hierboven gelden voor kozijnen in het algemeen. In de praktijk verschilt het werk per onderdeel behoorlijk.

De schuifpui. Hier heet het meestal geen tochtstrip maar een rondgaand rubber, aangevuld met een borstelprofiel langs het schuivende paneel. Begin bij een tochtende pui daarom niet met kopen maar met schoonmaken: de rubbers met milde zeep en goed naspoelen, zodat er geen zeepresten achterblijven die het rubber kleverig maken, en een rubber dat in een hoek is losgeraakt met een druppel secondelijm terugzetten. Maak meteen de ontwateringsopeningen in de onderdorpel vrij. De rail houdt u schoon met de stofzuiger en juist droog: niet smeren en niet inspuiten, want vet vangt zand en zand sloopt de rollen (bron: schuifpui-expres.nl). Blijft de pui daarna tochten, dan zit het in de aandrukking van de rubbers, en dat is onderdeel van het afstellen van het loopwerk. Bij een houten pui speelt bovendien mee dat het materiaal met de seizoenen werkt; wat dat betekent staat in houten schuifpui, en het aanbod zelf op onze pagina over schuifpuien.

De voordeur. Die krijgt de zwaarste belasting: hij slaat dicht, staat pal in weer en wind en de kier is zelden overal even breed. Zelfklevend schuim is hier de kortste route naar teleurstelling. Voor de zijkanten en de bovenkant kiest u op kiermaat volgens de tabel hierboven; voor de onderkant werkt een tochtborstel of een rubberen flap onder de deur, omdat een rubberprofiel daar over de vloer schuurt (bron: jordens.nl). Een deur die pas na flink duwen in het slot valt, heeft een te dikke strip, geen goede.

Het draaiende raam. Het gemakkelijkste geval: een regelmatige sponning, weinig belasting en een strip die u in een half uur vervangt. Let hier vooral op het schilderwerk. Een overgeschilderde tochtstrip dicht niet meer af, dus plan de vervanging in dezelfde klus als de kwast.

Hoe breng je een tochtstrip aan?

Het aanbrengen van een tochtstrip is voor de meeste types met wat handigheid zelf te doen:

1. Koop eerst de nieuwe tochtstrip, voordat u de oude verwijdert, zodat het kozijn niet lang open blijft liggen.
2. Verwijder de oude strip: schroef eventuele bevestigingen los, of werk een vastgelijmde of vastgespijkerde strip voorzichtig los met een beitel.
3. Reinig en ontvet de sponning, zeker als u een zelfklevende strip gebruikt: vet en stof laten de lijm sneller loslaten.
4. Meet de sponning op en kort de strip op maat.
5. Bevestig de nieuwe strip: plakken bij een zelfklevende uitvoering, of vastschroeven of vastspijkeren bij een strip met bevestigingsgaatjes.

Bron: mijnijzerwaren.nl.

Wanneer moet u een tochtstrip vervangen?

Er is geen harde jaargrens die voor elk type tochtstrip geldt; de levensduur hangt sterk af van het materiaal, zoals in de tabel hierboven te zien is. Let liever op deze signalen:

• Het rubber of schuim is hard, verhard of verkleurd geraakt
• De strip is platgedrukt, verkruimeld of droog en broos
• U voelt of hoort weer tocht langs de kier, ook al zat er nog een strip
• Er zitten zichtbare scheuren in het rubber door weersinvloeden
• Het kozijn wordt opnieuw geschilderd: een overgeschilderde tochtstrip dicht niet meer goed af en kan dan het beste in dezelfde klus vervangen worden

Een algemene vuistregel uit meerdere bronnen is dat een gemiddelde tochtstrip na vijf tot tien jaar aan vervanging toe is, met goedkoop schuim aan de korte kant van die marge en EPDM of siliconenrubber aan de lange kant (bron: mijnijzerwaren.nl).

Wanneer is een tochtstrip niet genoeg?

Een nieuwe tochtstrip lost alleen luchtlekken langs de rand op. Is de kier te groot geworden, dan kan een tussenstap helpen voordat u aan vervanging denkt: vul de opening met PUR-schuim en werk dat af met kit, of gebruik een apart aansluitprofiel tussen kozijn en muur. Blijft het probleem terugkomen, dan wijst dat meestal op een dieperliggende oorzaak.

Een tochtstrip is niet meer voldoende zodra:

• Het kozijnprofiel zelf is kromgetrokken of vervormd
• Het raam ondanks een nieuwe strip niet meer goed sluit
• Het hout rot is of het kunststof profiel beschadigd is
• De kier, ook na een tussenstap zoals PUR-schuim, structureel te groot blijft

In die gevallen is opknappen met een tochtstrip vooral uitstel van de echte investering. Zoals we eerder schreven in ons artikel over bestaande kozijnen isoleren: zodra het kozijn zelf tekenen van verval vertoont, is glas- of kozijnvervanging op termijn voordeliger. Bovendien komt u dan wél in aanmerking voor de ISDE-subsidie, wat bij een tochtstrip niet het geval is.

Wat het oplevert, en waar u op moet letten

Tochtstrips zijn een van de weinige maatregelen waarbij het terugverdienen niet ingewikkeld is. Milieu Centraal rekent voor: alle naden en kieren dichten in een gemiddelde hoekwoning of twee-onder-een-kapwoning scheelt ongeveer 50 kubieke meter gas per jaar, oftewel 65 euro. Kan de thermostaat daarna een graadje lager omdat het huis warmer aanvoelt, dan komt daar nog eens 160 euro (120 kuub) bij, samen 230 euro per jaar. Zelf doen kost aan materiaal ongeveer 380 euro voor zo'n woning; alles laten dichtmaken door een bedrijf komt op ongeveer 3.100 euro (bron: Milieu Centraal).

Die getallen gaan over alle naden en kieren in huis, niet over één kozijn. Vervangt u de strip van één raam, dan is het effect navenant kleiner; het aantrekkelijke zit hem erin dat u het in één zaterdag voor de hele woning kunt doen.

Eén waarschuwing hoort erbij, en die staat er bij Milieu Centraal niet voor niets: de aanvoer van verse lucht en de afvoer van vervuilde lucht moeten dag en nacht doorgaan, het hele jaar door. Een huis dat u volledig kierdicht maakt zonder te ventileren, wordt vochtig, en vocht kost u uiteindelijk het kozijn. Ventileer dus bewust via roosters, ramen of een ventilatiesysteem. Zit er geen rooster in uw kozijn, dan leest u in ventilatierooster in kozijnen wat de mogelijkheden zijn.

Krijgt u subsidie voor een tochtstrip?

Nee. Wij hebben dit rechtstreeks gecontroleerd op de RVO-pagina met subsidiabele isolatiemaatregelen: die lijst bevat spouwmuur-, gevel-, vloer-, bodem- en dakisolatie, isolatieglas (HR++, triple en vacuümglas) en isolerende deuren, maar geen tochtstrips, tochtband of andere naad- en kierdichting. De ISDE-subsidie geldt uitsluitend voor isolatieglas dat aan de U-waarde-eisen voldoet: 25 euro per vierkante meter voor HR++ glas in een bestaand kozijn, 111 euro per vierkante meter voor triple glas in een nieuw kozijn. Meer hierover leest u in ons artikel over de ISDE-subsidie voor kozijnen.

Kunststof, aluminium of hout: verschilt het aanbrengen van een tochtstrip?

De meeste tochtstrips zijn geschikt voor kunststof, aluminium én houten kozijnen, zolang de sponning breed genoeg is. Bij houten kozijnen is regelmatige controle iets belangrijker, omdat houtwerk door weersinvloeden meer kan werken dan kunststof of aluminium, waardoor een strip sneller los kan laten. Bij kunststof kozijnen is de sponning meestal fabrieksmatig strak gemaakt, wat het aanbrengen iets voorspelbaarder maakt. Woont u ergens waar geluid van de weg een rol speelt, dan is een goed sluitende tochtstrip trouwens ook merkbaar voor geluidsoverlast; meer daarover leest u in ons artikel over geluidsisolerende kozijnen.

Bent u toch toe aan nieuwe kozijnen, dan hangt het beschikbare budget mede af van waar u woont: in een plaats als Naaldwijk bijvoorbeeld is naast de landelijke ISDE-subsidie ook een gemeentelijke isolatiesubsidie beschikbaar die isolatieglas dekt.

Bereken uw richtprijs

Twijfelt u tussen een nieuwe tochtstrip of toch maar nieuwe kozijnen? Zet in de configurator uw eigen combinatie van materiaal en glas in elkaar; u ziet er meteen een richtprijs en een indicatie van de ISDE-subsidie bij. Kiest u voor vervanging, dan zoeken wij daarna kosteloos en zonder verplichting een vooraf gecontroleerde vakpartner voor de offerte.